فرهنگ نامه مهمانی (فارسی – عربی) [انتشارات دارالحدیث]
پیشگفتار
فرهنگ نامه، کتابى است که در آن، دانش، فرهنگ و حکمت باشد و فرهنگ نامه مهمانى، قطرهاى از دریاى بیکران علوم و معارف ناب اسلامى و مَدخَلى[۲] دیگر از دانشنامه قرآن و حدیث است که به صورت مستقل، منتشر مىشود. در این دانشنامه، واژه ها و اصطلاحاتى که در قرآن و احادیث، کاربرد فرهنگى گستردهاى دارند، به ترتیب الفبایى، با نظمى نوین و با ذکر نمونه کاربردها (شواهد)، معناشناسى و تحلیل و تبیین مىگردند. در لابه لاى این دانشنامه، برخى مَدخلها، از کاربرد فرهنگى ویژه و بَسامد استفاده بالایى برخوردارند. بدین معنا که عموم مسلمانان و یا گروههاى خاصّى از آنان، به صورت شبانه روزى و گسترده، با آنها، سر و کار دارند. از این رو، به منظور تصحیح و تقویت فرهنگ عمومىِ جوامعاسلامى، ضرورى است معارف مربوط به این گونه واژه ها و اصطلاحات، به صورت «کتابِ همراه» و «کتاب راهنما»، در اختیار همگان قرار گیرد.
با این نگاه، مَدخَل هایى از این دست- که گفتیم-، به صورت کتابهایى مستقل و در اندازه هایى که حمل و مطالعه آن آسان باشد، در اختیار علاقه مندان قرار مى گیرند.
گفتنى است که در این سلسله آثار، براى آنچه مربوط به رفتار یا احوال خاص است (مانند: ادب، اذان، شادى و آرزو)، نام «فرهنگ نامه» و براى آنچه مربوط به گروههاى اجتماعى (مانند: کارگران، بسیجیان، جوانان و کودکان) مىشود و یا آموزه هاى حکیمانه پیشوایان بزرگ اسلام یا حکماى بزرگ الهى (چون لقمان حکیم) را ارائه مى نماید، نام «حکمت نامه» را برگزیدیم.
فرهنگنامه مهمانى، هفتمین کتاب از مجموعه فرهنگنامه هایى است که با هدف تصحیح و تقویت فرهنگِ ارزشهاى رفتارى، در دست تدوین اند.
این فرهنگ نامه، براى نخستین بار، رهنمودهاى قرآن و احادیث اسلامى را درباره ارزش فرهنگ مهمان نوازى و آدابى که رعایت آن بر مهمان و میزبان ضرورى است، به صورتى نسبتاً جامع و با نظمى نوین ارایه مى نماید.
شایان ذکر است که متون این مجموعه، با همکارى محقّقانِ «پژوهشکده علوم و معارف حدیث» گردآورى و توسط این جانب، تنظیم گردیده است.
از آن بزرگواران و دیگر همکارانى که در ساماندهىِ نهایى این اثر سهیم هستند، بویژه فاضل ارجمند، جناب آقاى مرتضى خوش نصیب، صمیمانه سپاسگزارم و از خداوند منّان براى آنان پاداشى در خور فضل و کرامتش، مسئلت دارم.
ربّنا! تقبّل منّا إنّک أنت السّمیع العلیم.
محمّدى رى شهرى
شانزدهم اردىبهشت ماه ۱۳۸۹
بیست و یکم جمادى الاولى ۱۴۳۱
( ۱). فرهنگ: علم؛ دانش؛ ادب؛ تربیت؛ پدیده کلّى پیچیدهاى از آداب، رسوم، اندیشه، هنر وشیوه زندگى که در طىّ تجربه تاریخى اقوام، شکل مىگیرد و قابل انتقال به نسلهاى بعدى است( ر. ک: لغتنامه دهخدا، فرهنگ معین و فرهنگ بزرگ سخن).
( ۲). در دانشنامهها، به هر واژه اصلى که توضیحى( مقالهاى) در ذیل خود دارد،« سَرواژه» یا« مَدخَل» مىگویند. به مجموع سرواژه و توضیح، بر روى هم، نیز« مدخل» گفته مىشود( ر. ک: فرهنگ بزرگ سخن).
( ۱). تاکنون، فرهنگ نامههاى: ادب، اذان، آرزو، مسجد، بصیرت، و امنیت ملّى، منتشر شدهو در اختیار علاقهمندان قرار گرفتهاند.
