پیش‏گفتار

مسجد، مهم‏ترین پایگاه شعائر دینى و اصلى ‏ترین پایگاه تداوم ارزش‏هاى اسلامى در جامعه است و از این رو، نقش فوق‏ العاده مؤثّرى در تحکیم اساس نظام اسلامى دارد. با این نگاه، مسجد، جایگاه ویژه‏اى در فرهنگ عمومى جامعه اسلامى دارد و فرهنگ‏سازى در زمینه ابعاد مختلف این پایگاه، از اهمّیت و اولویت خاصّى برخوردار است.

بى تردید، بهترین، مؤثّرترین و نزدیک‏ترین راه براى فرهنگ‏سازى عمومى در جهت تقویت این پایگاه مهم فرهنگى و سیاسى، تبیین ره‏نمودهاى سازنده قرآن، پیامبر صلى الله علیه و آله و اهل بیت علیهم السلام و انتقال آنها به اقشار مختلف جامعه اسلامى است.

هر چند تا کنون کتاب‏هاى مفید و ارزنده‏ اى با هدف یاد شده تألیف گردیده، لیکن فرهنگ ‏نامه مسجد، تلاشى است نو تا ره‏نمودهاى قرآن و حدیث را با نظمى نوین و دل‏نشین، در اختیار همه علاقه‏ مندان، بویژه پژوهشگران و بخصوص سنگرداران این پایگاه، قرار دهد.

فرهنگ ‏نامه مسجد، با الهام گرفتن از قرآن و احادیث اسلامى، در جهت‏ تقویت فرهنگِ ساختن مسجد، چگونگى طرّاحى و معمارى آن، احترام به این پایگاه مقدّس، رعایت احکام و آداب آن، اهمّیت مساجد تاریخى، لزوم هوشیارى در برابر سوء استفاده‏ هاى سیاسى و اجتماعى از این پایگاه، و از همه مهم‏تر، گسترش فرهنگ حضور عموم مسلمانان و خصوصا جوانان در مسجد، نکات مهم و آموزنده ‏اى را ارائه مى‏نماید.

گفتنى است که این مجموعه، بخشى از دانش‏نامه میزان الحکمه است که به دلیل اهمّیت موضوع و به پیشنهاد فاضل گران‏قدر آقاى تقى قرائتى که تلاشى ستودنى در گسترش فرهنگ مسجد دارد، به صورتى مستقل، ارائه مى‏گردد.

در اینجا، لازم مى‏دانم از همه فضلا و پژوهشگران عزیز و بزرگوار «پژوهشکده علوم و معارف حدیث» که در پدید آوردن و عرضه این اثر سیهم بوده ‏اند، بویژه فاضل ارجمند جناب آقاى مرتضى خوش‏ نصیب که در تحقیق این فرهنگ‏نامه، این جانب را مساعدت نمود و افزون بر این، با ترجمه زیباى خود، زمینه بهره‏ مندى پارسى‏ زبانان را از آن فراهم ساخت، صمیمانه سپاس‏گزارى نمایم. از خداوند منّان براى همه آنان، پاداشى در خورِ فضل حضرتش مسئلت دارم. خداوند توفیق خدمت بیشتر به معارف ناب اسلام را به همه ما عنایت فرماید!

محمّد محمّدى رى ‏شهرى‏

پنجم بهمن ماه ۱۳۸۶

شانزدهم محرّم الحرام ۱۴۲۹